Arkadiusz OgończykPamięci DDR5 oparte na układach firmy Micron przez długi czas nie cieszyły się szczególnym uznaniem entuzjastów podkręcania. Pierwsze generacje tych chipów miały wyraźne ograniczenia dotyczące częstotliwości pracy i możliwości obniżania opóźnień. Sytuacja wygląda jednak inaczej w przypadku nowszych rewizji. Postanowiliśmy sprawdzić, czy Micron poprawił swoje rozwiązania, a także jak ich potencjał prezentuje się na platformie AMD AM5. W roli głównej występuje zestaw Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB o pojemności 32 GB.
Testowany komplet składa się z dwóch modułów po 16 GB, pracujących z częstotliwością 6000 MT/s i opóźnieniami CL 36-46-46-110. Według informacji odczytanych w programie HWiNFO64 producent wykorzystał w nich układy Micron Rev. K. To istotna informacja, ponieważ wcześniejsze rewizje pamięci tego producenta nie należały do szczególnie udanych. Pierwsze kości Micron DDR5 miały trudności z osiąganiem nawet 6000 MT/s, a ich typowym maksimum było 5600 MT/s. Nowsza generacja daje jednak nadzieję na znacznie lepsze rezultaty.
Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB – specyfikacja i wyposażenie
Seria Viper Steel 5 Infinite stanowi rozwinięcie dobrze znanej rodziny pamięci Patriot Viper Steel. Producent postawił na aluminiowe radiatory o zmienionym wyglądzie, a w testowanym wariancie RGB dodatkowo zastosował nietypowy system podświetlenia. Jego charakterystycznym elementem jest efekt nieskończonego lustra, dzięki któremu iluminacja prezentuje się inaczej niż w przypadku standardowych listew LED.
Podświetlenie współpracuje z systemami synchronizacji producentów płyt głównych ASRock, ASUS, GIGABYTE i MSI. Można również skorzystać z aplikacji SignalRGB. Sama rodzina obejmuje zestawy o pojemności 32, 48 i 64 GB, a w zależności od wariantu dostępne są częstotliwości 6000, 6400, 7000 oraz 8200 MT/s.
Testowany komplet ma wysokość 43 mm, co warto uwzględnić przy wyborze chłodzenia procesora. Radiatory wykonano z aluminium i podzielono na dwie części. Ich powierzchnię ozdobiono charakterystycznymi liniami oraz logo Viper, natomiast górną krawędź uzupełnia element rozpraszający światło.
W pamięciach zapisano profile zarówno AMD EXPO, jak i Intel XMP. Dostępne są następujące konfiguracje:
- DDR5-5600 CL 36-46-46-110 przy 1,35 V (EXPO),
- DDR5-6000 CL 36-46-46-110 przy 1,35 V (EXPO),
- DDR5-5600 CL 36-46-46-110 przy 1,35 V (XMP),
- DDR5-6000 CL 36-46-46-110 przy 1,35 V (XMP).
Podkręcanie pamięci Micron Rev. K – jakie możliwości oferują?
Najważniejszym elementem testu było sprawdzenie potencjału podkręcania. W pierwszej kolejności skupiliśmy się na popularnym ustawieniu 6000 MT/s, które stanowi rozsądny punkt wyjścia dla komputerów opartych na procesorach AMD Ryzen z serii 7000, 8000 i 9000.
Przy napięciu 1,35 V udało się obniżyć podstawowe opóźnienia do CL 36-38-38-74. Nie poprzestaliśmy przy tym na samych timingach głównych. Optymalizacji poddano również opóźnienia dalszych rzędów, co miało później przełożenie na wyniki testów wydajnościowych.
Interesująco wygląda natomiast kwestia napięcia. Próba zwiększenia go do 1,45 V nie przyniosła oczekiwanych korzyści, a wręcz pogorszyła stabilność działania pamięci. Oznacza to, że układy Micron Rev. K nie najlepiej znoszą mocniejsze podbijanie woltażu. W ich przypadku rozsądniej skupić się na odpowiednim doborze timingów niż na próbach uzyskania wyższych parametrów za pomocą dodatkowego napięcia.
Drugim etapem było sprawdzenie maksymalnej częstotliwości, przy której pamięci zachowywały pełną stabilność. Rezultat wyniósł 7600 MT/s. To całkiem dobry wynik, szczególnie jeśli porównamy go z możliwościami układów Samsunga oraz pierwszych generacji chipów Hynix. Nadal pozostaje jednak spory dystans do najlepszych pamięci Hynix A-die, które są szczególnie cenione przez osoby zajmujące się podkręcaniem DDR5.
Platforma testowa i metodologia pomiarów
Testy przeprowadzono na platformie AMD AM5 wyposażonej w procesor Ryzen 9 9900X oraz płytę główną ASRock X870E Taichi. Za wyświetlanie grafiki odpowiadała karta ASUS ROG STRIX GeForce RTX 4080 OC, a system operacyjny stanowił Windows 11 64-bit w wersji 23H2.
Weryfikacja wydajności obejmowała benchmark AIDA64 Engineer oraz zestaw gier wykorzystywanych do testowania procesorów. Wśród nich znalazły się między innymi Call of Duty: Modern Warfare 3, Dead Island 2, Dragon’s Dogma 2, Dziedzictwo Hogwartu, Far Cry 6, Spider-Man: Miles Morales, Starfield oraz Wiedźmin 3: Dziki Gon NG.
Każdy pomiar wykonano zarówno przy ustawieniach fabrycznych, jak i po optymalizacji parametrów pamięci. Wyniki z gier stanowią średnią z trzech niezależnych przebiegów.
Warto zaznaczyć, że szybsze pamięci RAM wpływają przede wszystkim na wydajność procesora, a nie bezpośrednio karty graficznej. Dlatego w przypadku tego rodzaju testów istotne jest wykorzystanie scenariuszy, w których ograniczeniem pozostaje CPU. W przeciwnym razie różnice pomiędzy poszczególnymi konfiguracjami mogłyby być niewielkie lub wręcz niezauważalne.
Wydajność Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB
Wyniki pokazują, że fabryczna konfiguracja testowanych modułów nie wykorzystuje w pełni możliwości układów Micron Rev. K. Problemem są przede wszystkim dość luźne opóźnienia tRCD i tRP. Pod tym względem zestaw odstaje od pamięci oferujących bardziej agresywne timingi.
Dobrym punktem odniesienia okazał się zestaw G.SKILL Trident Z5 NeoX RGB, pracujący z taką samą częstotliwością, ale opóźnieniami CL 36-36-36. W porównaniu z nim Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB notuje średnio około 2% niższą wydajność. Nie jest to duża różnica, ale pokazuje, że same wartości MT/s nie wystarczają do określenia rzeczywistych możliwości pamięci DDR5.
Sytuacja poprawia się po ręcznej optymalizacji. Zmiana timingów głównych i dalszych rzędów pozwoliła uzyskać średnio około 6% wyższą wydajność, a w najlepszym przypadku przyspieszenie sięgnęło około 8%. To zauważalny rezultat, który pokazuje, że poświęcenie czasu na konfigurację pamięci może przynieść wymierne korzyści.
Nawet po podkręceniu Patriot nie osiąga jednak poziomu najlepszych zestawów DDR5. W porównaniu z odpowiednio zoptymalizowanymi pamięciami Samsung B-die różnica wynosi średnio około 3%. Pod tym względem układy Micron Rev. K wypadają więc całkiem dobrze, choć nadal nie można zaliczyć ich do ścisłej czołówki.
Temperatury, jakość wykonania i końcowa ocena
Radiatory Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB wykonano z aluminium, ale ich konstrukcja nie jest pozbawiona niedociągnięć. Zastosowany układ wymaga użycia dwóch warstw termopadów, a kontakt kości z elementami chłodzącymi jest jedynie przeciętny. Szczególnie dotyczy to dolnej części układów oraz skrajnych chipów.
Mimo tych zastrzeżeń chłodzenie spełnia swoje zadanie. Pamięci zachowywały stabilność również po podkręceniu, i to bez konieczności stosowania dodatkowego nawiewu. Nie zmienia to jednak faktu, że konstrukcję radiatorów można było lepiej przemyśleć.
Największą zaletą wizualną testowanego zestawu pozostaje podświetlenie RGB z efektem nieskończonego lustra. To ciekawy dodatek dla osób zwracających uwagę na wygląd podzespołów i spójność całego komputera. Na plus należy zaliczyć również wieczystą gwarancję producenta.
Ostatecznie Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB to całkiem udany zestaw pamięci DDR5, którego najważniejszym atutem jest potencjał ręcznej optymalizacji. Układy Micron Rev. K potrafią pracować z częstotliwością 7600 MT/s, a przy 6000 MT/s pozwalają na sensowne zaostrzenie timingów. Nie są jednak pozbawione ograniczeń, szczególnie jeśli chodzi o tolerancję na napięcie i osiąganie najniższych opóźnień.
Warto też pamiętać, że fabryczne parametry nie zapewniają najwyższej wydajności w swojej klasie. Jeżeli jednak cena będzie odpowiednio atrakcyjna, testowany zestaw może okazać się interesującą propozycją dla użytkowników platformy AM5. Nie jest to konkurent najlepszych modułów Hynix A-die, ale nowe układy Microna pokazują, że producent zrobił wyraźny krok naprzód.
Ocena: 7/10.
Patriot Viper Steel 5 Infinite RGB zasługuje również na wyróżnienie za design, przede wszystkim ze względu na nietypowe podświetlenie RGB.
Jacek Winkler
Artur Dąbrowski